Evde Bakım Hizmetleri Çalışma İzni
TÜRKİYE’DE YABANCI BAKICILAR İÇİN ÇALIŞMA İZNİ
Ülkemizde yabancı bakıcı olarak da bilinen yabancı kişiler için Türkiye’de ev hizmetleri kapsamında çalışma izni alınması konusunu burada değerlendireceğiz. Yabancı kişiler Türkiye’de ev hizmetlerinde yaşlı bakımı,çocuk bakımı, engelli bakımı için çalışmak istediklerinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakalnlığından çalışma izni başvurusu yapılmalıdır. Bu çalışma izni başvurusunu işverenler yanamcı adına yapmaktadır.
Ancak bu çalışma izninin alınabilmesi için Uluslararası İşgücü Kanununda ve İşgücü Genel Müdürlüğü tarafından belirlenmiş kriterlerin karşılanması gerekmektedir. Bu yazımızda sizler için bu kriterleri açıklayacağız ve yabancı kişilerin hangi şartlar altında Türkiye’de çalışma izni alabileceğini detayları ile anlatacağız.
Ev Hizmetleri Yabancı Çalışma İzni kapsamında; yaşlı,küçük çoçuk (15 yaşından küçük),hasta bakımı ve engelli bakımı için izin alınabilimektedir. Bu izinler dışında izin verilmez.
Ev Hizmetleri İçin Kimler Başvuruda Bulunabilir
ANNE, BABA, EŞ, ÇOÇUK başvuruda bulunabilir
Yabancılar için ev hizmetleri çalışma izni kapsamında hasta, engelli, çocuk bakımı veya yaşlı bakımları için çalışma izni başvurularında bulunulabilir. Bu başvuruları hangi aile bireylerinin yapma hakkı var ve kimler bu başvuruları yapabilir bunu açıklamaya çalışacağız.
Örnek: Yaşlı kişinin bakımı için kişinin birinci derece yakınları başvuruda bulunabilir. Birinci derecede yakınları : Anne,baba,eş,çocuk
Şimdi burada sizlere sırası ile Çalışma İzni ile ilgili İşveren olarak kimlerin başvuruda bulunabileceğini olasılıklara göre açıklamaya çalışalım;
1- Çoçuk bakımı için yabancı çalışma izni başvurusu yapılacaksa kimler başvuruda bulunabilir?
*Anne ve baba evli ise anne veya babadan birisi
*Anne ve baba boşanmış ise çocuğun velayetine sahip kişi
*Çocuk evlatlık ise çocuğu evlat edinen kişi
*Evlilik birliği dışında doğmuş çoçuk için çoçuğun annesi veya tanıma yapmış babası
*Çocuk vesayet altında ise çocuğun vasisi
2- Engelli, yaşlı veya hasta bakımı için çalışma izni başvurusu yapılacaksa kimler başvuruda bulunabilir?
*Engelli ,hasta veya yaşlının kendisi
*Engelli ,hasta veya yaşlının birinci derecede yakınları. Birinci derecede yakınlar kimlerdir?: anne, baba, eş , çoçuk
*Bu kişiler vesayet altında ise bu kişilerin vesayet makamı.
Ev Hizmetleri Kapsamında Birinci Derecede Yakın İşveren Olabilir Mi?
Evet olabilir, ev hizmetleri yaşlı,hasta bakımı,çocuk bakımı ve engelli bakımı kapsamında bakılacak olan kişinin birinci derecede yakınları işveren olabilirler. Eğer bakımı yapılacak kişi hasta, notere gidebilecek durumda değil, başvuru yapabilecek durumda değilse bu durumda bu bakımı yapılacak kişinin birinci derecede yakınları başvuruda bulunabilir.
Bu durumda çalışma izni başvurusu yapılırken hastanın veya engelli bireyin yakınları e-devletten kendilerini işveren olarak kaydedeceklerdir. Aynı şekilde birinci derecede yakınları yabancı ile yapılan iş sözleşmesini imzalayacaklardır. Bu iş sözleşmesi ile birlikte hasta kişinin sağlık raporu ve kimlik forokopisi de eklenmesi gereklidir.
Örnek: Sizin anneniz hasta ve yatağından kalkması mümkün değil. Bu durumda notere giderek avukata vekalet vermesi, yabancı çalışma izni için gerekli şartları sağlaması mümkün değildir, bu durumda siz avukata vekalet verebilir ve anneniz adına çalışma izni başvurusunda bulunabilirsiniz. Burada aslında işveren siz oluyorsunuz. Ancak bu başvuru şeklinde bu durumu destekleyen belgelerin dosyaya eklenmesi gereklidir. Annenizin hasta olduğu, aile hekiminden alınabilecek yatarak bakıma muhtaç raporu vs gibi raporlar.
Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri
Yabancı bir bakıcı için çalışma izni almak istiyosanız burada saydığımız kriterleri karşılamanız gerekmektedir;
1- BAKIMI YAPILACAK KİŞİ YAŞLI,HASTA,ENGELLİ VEYA ÇUCUK OLMALIDIR
Bu İzin kapsamından ancak yaşlı, hasta, engelli ve çocukların bakımı için başvuru yapılmaktadır. Eğer evinizde ev işlerine yardım edecek, temizlik yapacak, eşinize yardım edecek bir kişi arıyorsanız ev hizmetleri kapsamında çalışma izni başvurusunda bulunamazsınız.
2- İŞVEREN YETERLİ VE DÜZENLİ MADDİ GELİRE SAHİP OLMALIDIR
İşverenin aylık belli miktarda bir gelirinin olması gerekmektedir. Burada yeterli ve düzenli gelir şartı başvuru şekline göre değişmektedir. Eğer başvuru yapan kişi yaşlı kimsenin oğlu ise bu durumda yaşlı kimsenin oğlunun gelir düzeyini ispatlamamız gerekmektedir. Eğer yaşlı veya hasta kişi kendisi işveren olacak ise bu durumda yaşlı veya hasta kişinin kendisinin yeterli ve düzenli geliri olması gereklidir.
İşverenin yeterli ve düzenli geliri ne kadar olmalıdır?
Burada yeterli ve düzenli gelirden kastımız kişinin en az 4 asgari ücret (net asgari ücret) tutarında gelirinin olmasıdır. Bu miktar kesin değildir, zira kanun maddesinde ve değerlendirme kriterlerinde kişinin gelir düzeyinin yeterli olmasından bahsedilerek bir rakam verilmemiştir. Ancak gelirin en az asgari ücretin 4 katı olması gerektiği tarafımızca bilinmektedir.
Yeterli ve düzenli gelir nasıl ispatlanır?
Yeterli ve düzenli gelir maaşınız, bankada bulunan yeterli miktarda para, faiz geliri, bankada bulunan döviz mevduatı, kira geliri gibi gelirlerdir. Gelirinizin ispatı için bankadan son 6 ayı kapsayacak şekilde ıslak imzalı ve kaşeli hesap dökümü temin edilir.
3-ÇOCUK 15 YAŞINDAN KÜÇÜK – YAŞLI 65 YAŞINDAN BÜYÜK OLMALI
Bakımı yapılacak çocuk 15 yaşından küçük olmalıdır. Sadece 15 yaşından küçük çoçuklar için bakıcı tutulabilir.
Yaşlı bakımı için ise 65 yaşından büyük olmalı kişiler.
65 yaşından küçük kişi için bakıcı tutabilirmiyim?
Evet 65 yaşından küçük yaşlılar için de bakıcı tutabilirsiniz, bu durumda doktor raporuna ihtiyacınız olacaktır. Eğer 65 yaşından küçük yaşlı için sürekli tedavi gördüğü doktorundan “evde bakılması gereklidir, bakıma muhtaçtır” şeklinde rapor alınması halinde çalışma izni başvurusu yapılabilir.
SORU: Evimde temizlik işleri için yardımcı arıyorum, yabancı kişiye temizlik işleri için çalışma izni almam mümkünmüdür?
-Hayır, evde temizlik işleri kapsamında çalışma izni verilmemektedir. Evde temizlik işlemleri için yabancı çalışma izni başvurrusunda bulunulamaz. Ev hizmetleri sadece yaşlı,hasta,engelli ve çocuk bakımı için yapılabilir.
Evde Bakım Hizmetleri Gerekli Belgeler
1- En az 6 aylık ikamet izni
2- İşveren – İşçi arasında imzalanmış iş sözleşmesi – İş Sözleşmesi örnekleri için Tıklayınız.
3- İşçinin pasaportu
4- Diploma – Evde bakım hizmetleri konusunda yabancı işçi için diploma gerekli değildir. Bitirilen okula ilişkin beyan yeterlidir.
5- İşverenin son 6 ay banka dökümü
6- Bakılacak kişi hakkında var ise doktor raporu
Çalışma İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?
Evde bakım hizmetleri başvurusunda bulunabilmek için iki yöntem vardır;
a) Türkiye’de bulunurken evde bakım hizmertleri başvurusunda bulunmak.
b) Türkiye dışından evde bakım hizmetleri başvurusunda bulunmak.
Çalışma İzni başvurusu yabancı ülkede bulunan ilgili Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliklerine çalışma izni ve vizesi başvurusu ile başlarmaktadır. Eğer Türkiye’de bulunuyorsanız bu durumda çalışma iznine online olarak işveren tarafından Yabancıların Çalışma İzni Başvuru Sistemi tarafından başvurulur.
Çalışma iznine başvuru yapılması detaylı bir süreç olup genel olarak açıklamak gerekirse;
Yurt İçinden Çalışma izni başvurusu; Yabancı kişi legal olarak Türkiye’de bulunur ve 6 aylık ikamet izni vardır. Çalışma izni kriterlerini karşılayan bir iş mevcuttur. İşveren ile iş sözleşmesi ve gerekli diğer evraklar imzalanır. İşveren online olarak e-devletten başvuru yapar. Belgeler online olarak yüklenir ve başvuru tamamlanır.
Yurt dışından başvuru işlemleri: Yurt dışında bulunan yabancı şahıs Türkiye’de bulunan işveren ile iş sözleşmesini imzalar. Yabancı işçi iş sözleşmesi ile yurt dışından bulunan Türk temsilciliklerine giderek çalışma izni başvurusunda bulunacağını syleyerek ön başvuru yapar ve kod alır. Alınan kod ile Türkiye’de bulunan işveren çalışma izni başvurusunda bulunur. Çalışma izni olumlu sonuçlanmasının ardından Yabancı kişi Türk temsilciliğine giderek çalışma izni vizesi alır ve Türkiye’ye gelir.
Çalışma izni başvuruları nasıl yapılır? Ayrıntılı başvuru klavuzu için ULUSLARARASI İŞGÜCÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN resmi web sitesinde yer alan başvuru klavuzundan yararalanabilirsiniz. https://www.calismaizni.gov.tr/calisma-izni-hakkinda/yardimci-kilavuzlar/
Kaçak olarak Türkiye’de bulunan kişiler Çalışma İznine başvuruda bulunabilir mi?
– Hayır, kaçak olarak Türkiye’de bulunan bir kişi Çalışma iznine başvuruda bulunamaz. Türkiye’de bulunuyorsanız ve Çalışma İznine başvuruda bulunmak istiyorsanız bu durumda 6 aylık ikamet izninin olması gereklidir. Ancak bir alt başlıkta açıkladığımız istisnai başvuru sayesinde bu başvuru yapılabilmektedir.
Ev Hizmetleri Kaçak Kişilerin Başvurusu (Yeni Uygulama Kapsamında)
Türkiye’de kaçak olarak bulunan kişilere Mart 2025 başında İç İşleri Bakanlığının uygulaması ile birlikte çalışma iznine başvuru imkanı tanınmıştır. Yukarıda anlarılan başvurudan farklı bir şekilde başvuru yapılması gereklidir.
Notere gidilerek ev hizmetleri çalışma izni taahhütnamesi vermek istiyorum denildiğinde noterden taahhütname verilerek Türkiye’de kaçak olan kişiler ile alakalı başvuru da yapılabilmektedir.
Av. Cihat BALTAŞ
Avukat Cihat BALTAŞ 2006 Yılında Polis Koleji, 2010 Yılında Polis Akademisi, 2016 Yılında Yalova Hukuk Fakültesini derece ile bitirmiş olup meslek hayatı boyunca yabancı hukuku alanında çalışmalar yapmış ve uzmanlaşmıştır. Halen İstanbul Kadıköy’de avukatlık yapan Cihat BALTAŞ BaltaşGlobal hukuk ve danışmanlık bürosunun kurucusudur.